Olga Tokarczuk - jakie książki noblistki warto przeczytać?

 

Nagroda Nobla dla Olgi Tokarczuk skutecznie wstrząsnęła polskimi mediami. Trudno się dziwić – w końcu ostatnim Noblem w dziedzinie literatury dla Polski był ten z 1996 roku przyznany Wisławie Szymborskiej! Chociaż twórczość literacka Tokarczuk najbliższa jest pokoleniu urodzonemu w latach 60-80, to i młodsi, i starsi czytelnicy mogą z niej wyciągnąć coś dla siebie. Przed wami zupełnie subiektywny wybór 5 książek polskiej noblistki wyjątkowo wartych przeczytania!

Prawiek i inne czasy, 1996

 

To pierwsza powieść Tokarczuk, która przyniosła jej sukces i rozgłos. Historia dotyczy fikcyjnej wioski Prawiek, w której, jak w kalejdoskopie, splatają się losy dwóch rodzin i trzech pokoleń jej mieszkańców. Akcja toczy się przez większość XX wieku, ale właściwie to, co dzieje się na gruncie politycznym, ogólnopolskim, nieszczególnie jest brane pod uwagę w opowieści. "Prawiek..." to przede wszystkim historia, która wykorzystuje małe narracje, opowieści biograficzne i sytuację poszczególnych jednostek, podważając rolę wielkich narracji – tych dotyczących wydarzeń politycznych i wojennych, do niedawna dominujących w sposobie mówienia o historii, uprawianych głównie przez mężczyzn i mówiących o mężczyznach. Tokarczuk nie stroni w książce od elementów fantastyki czy realizmu magicznego, które nadają opisywanej przestrzeni i książce w ogóle niezwykłego klimatu, w sam raz na jesienne wieczory. Dodam tylko, że książka, która przyniosła pierwszy duży sukces przyszłej noblistce, została wydana dokładnie w roku, w którym Nobla zdobywała poprzednia polska noblistka. Przypadek? :)

 

 Olga Tokarczuk na festiwalu Berlinale w 2017 roku, źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MJK32719_Olga_Tokarczuk_(Pokot,_Berlinale_2017).jpg

 

Lalka i perła, 2000

 

Mniej znany, ale bardzo interesujący esej polskiej autorki, dotyczący interpretacji „Lalki” Bolesława Prusa, przez wielu uważanej za najważniejszą polską powieść. Tokarczuk proponuje w eseju zupełnie inne odczytanie XIX-wiecznej historii, niż to, do którego przyzwyczaiły nas lekcje polskiego w szkole średniej. Jest tu sporo filozofii, dużo ciekawego, nietypowego spojrzenia na przyczyny i skutki zachowań bohaterów, ale również spostrzeżenia uniwersalne, dotyczące życia i ludzkości takiej, jaka jest – nie tylko w okresie pozytywizmu, lecz także współcześnie. To książka niewielkich rozmiarów, ale za to niezwykle bogata w treść, która powoduje, że ma się ogromną ochotę przeczytać „Lalkę” jeszcze raz, już nie jak po prostu lekturę obowiązkową.

 

Bieguni, 2008

 

 Okładka anglojęzycznej wersji "Biegunów" wydanej przez Fitzcarraldo Editions, źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cover_of_%22Flights_by_Olga_Tokarczuk%22.jpg

 

To właśnie ta książka spowodowała, że Tokarczuk stała się pisarką tak rozpoznawalną na świecie. Za „Biegunów” Polka otrzymała Nagrodę Literacką „Nike” w 2008 roku, a także nagrodę Booker Prize w roku 2018. Powieść jest właściwie hybrydą różnych gatunków literackich, wykorzystuje formę eseju czy opowiadania. Zupełnie tak jak tytułowi Bieguni, ludzie wierzący, że przed panującym na świecie złem można uciec tylko pozostając stale w ruchu, także sposób pisania nie jest stały, wydaje się wręcz żyć, wciąż ewoluować i uciekać, kiedy już zdajemy się rozumieć jego istotę. Na próżno szukać tu logicznej, przyczynowo-skutkowej fabuły i powolnego poznawania bohaterów. Postaci jest mnóstwo, niektórzy pojawiają się na chwilę, inni pozostają na dłużej, przewijają przez całą książkę albo już nigdy nie powracają. To powieść trudna, metaforyczna, zdecydowanie nastawiona na samą przyjemność czytania i zachwyt nad językiem, zamiast śledzenia akcji z wypiekami na twarzy. Zdecydowanie nie jest to łatwa lektura do przeczytania na luźny wieczór, jednak wrażenie estetyczne, które wywołuje sprawia, że jest warta wszystkich nagród, jakie otrzymała.

 

Prowadź swój pług przez kości umarłych, 2009

 

Ta książka o enigmatycznym tytule, pochodzącym z poezji Williama Blake’a, zdecydowanie bardziej niż „Bieguni” przypomina tę formę powieści, do której jest przyzwyczajony czytelnik. Co oczywiście nie znaczy, że jest lepsza lub gorsza „Prowadź swój pług…” to historia nosząca znamiona thrillera czy powieści kryminalnej, umiejscowiona w Kotlinie Kłodzkiej przy polsko-czeskiej granicy. Jej główną bohaterką jest starsza kobieta, kochająca zwierzęta, dorabiająca jako nauczycielka angielskiego w pobliskiej szkole. Przez większą część mieszkańców jest uważana za nieracjonalną i nie do końca zdrową psychicznie, ze względu na jej negatywne podejście do polowań na zwierzęta, które uważane są za miejscową tradycję i naturalny stan rzeczy. Książka zadaje pytania o podmiotowość zwierząt, rozpatruje zagadnienia związane z moralnością, winą i karą. Została napisana niezwykle charakterystycznym, pięknym stylem autorki, co sprawia, że nie jest to prosty kryminał oparty na pytaniu „kto zabił?”, a raczej coś, co zmusza czytelnika do interpretacji również na wyższym, metaforycznym poziomie. Na podstawie powieści Agnieszka Holland zrealizowała w 2017 roku film pod tytułem „Pokot”.

 

 źródło: https://www.youtube.com/user/NEXTFILMPL/videos

 

Księgi Jakubowe, 2014

 

Ostatnia pozycja na tej liście jest również najgrubszą, bo liczącą 912 stron, książką Tokarczuk. Opowiada historię Jakuba Franka, żyjącego w XVIII wieku niezwykle charyzmatycznego przywódcy, założyciela sekty frankistów na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej. Chociaż nie jest to literatura faktu, to Jakub Frank faktycznie istniał i ma swój spory wkład w historię Żydów europejskich i całej Europy w ogóle. „Księgi Jakubowe” nie są jednak tylko powieścią historyczną, stanowią raczej próbę sproblematyzowania historii, tego, czym właściwie jest, co tak naprawdę ją kształtuje i ma wpływ na losy ludzkości. To również niezwykły portret XVIII-wiecznej Europy, szczególnie środkowo-wschodniej, jako miejsca koegzystowania ludzi o różnych przekonaniach religijnych, które czasem powodują konflikty, a czasem zdarza im się przenikać. Praca nad książką zajęła Oldze Tokarczuk 6 lat, a wynagrodzona została w 2015 roku Nagrodą Literacką „Nike”, drugą w karierze autorki. Długa, ale naprawdę interesująca, epicka historia, idealna na jesienno-zimowe wieczory.

 

A wy? Które książki noblistki szczególnie polecacie? :) 

 

 

Korzystałam ze strony: https://culture.pl/pl/tworca/olga-tokarczuk, recenzji książki "Prawiek i inne czasy" autorstwa Jarosława Klejnockiego: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/ksiazki/271350,1,recenzja-ksiazki-olga-tokarczuk-prawiek-i-inne-czasy oraz opisów książek na http://lubimyczytac.pl/

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Ostatnie posty
Please reload

RSS Feed

Skontaktuj się z nami

Znajdziesz nas:

  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon
  • snapchat dailyvibes
  • YouTube Social  Icon

DailyVibes - kulturalny, lifestylowy portal.
Znajdziesz tu: recenzje filmów, książek i spektakli, zdrowe przepisy, artykuły o zwierzętach, publicystykę, ciekawostki o zdrowiu, urodzie i sporcie.
Codzienna dawka pozytywnych wibracji!

Warszawa, Polska