Andrzejki, Jędrzejki, Jędrzejówki, a może Ostatki? – cztery nazwy, jedno „święto”

30/11/2016

 

Każdego roku hucznie obchodzimy dzień zwany „Andrzejkami”. Wszyscy dobrze znamy wróżby i przepowiednie, które od wielu lat towarzyszą nam podczas tego wyjątkowego wieczoru. Jednak tak naprawdę niewielu z nas wie, co to właściwie za święto. Na czym polega, gdzie sięgają jego początki, czego dotyczy?

To okazja do spotkania z przyjaciółmi i wielkiej zabawy. Ostatni moment, gdy możemy sobie na ową zabawę pozwolić, gdyż zaraz po Andrzejkach zaczyna się Adwent. Wraz z nim nadchodzi czas refleksji, postu i oczekiwania na przyjście Zbawiciela.

 

Andrzejki zawsze przypadają na noc z 29 na 30 listopada. Zgodnie z tradycją zabawa Andrzejkowa obchodzona jest wieczorem, gdy zapadnie zmierzch. Znane były już w XII w., choć niektóre dowody wskazują na to, że jeszcze wcześniej. Święto to obchodzone jest nie tylko w Polsce, ale również w innych częściach Europy. Naukowcy nie są zgodni co do genezy powstania Andrzejek. Istnieje kilka teorii, lecz nie wiadomo, która z nich jest prawdziwa. Jedna sugeruje, że Andrzejki mają swój początek w Grecji, gdyż św. Andrzej – Andros w greckim tłumaczeniu  oznacza męża, mężczyznę. Inna teoria głosi, że Andrzejki mają związek z tradycją staroromańską i z kultem boga Freyera. Natomiast wyznawcy chrześcijaństwa modlą się do św. Andrzeja o długie i szczęśliwe małżeństwo. Pewna legenda głosi, że podczas tego święta wrota przyszłości się otwierają i dają szansę ludziom na poznanie ich dalszych losów. Stąd tradycja wróżenia i przewidywania przyszłości. Żeby wróżby były jak najbardziej wiarygodnie dziewczęta powinny wysłuchać ich w wigilię św. Andrzeja natomiast chłopcy w Katarzynki, które obchodzone są klika dni wcześniej. Najbardziej znane wróżby Andrzejkowe to:

  • Lanie wosku przez ucho od klucza – Dawniej zamiast wosku lany był ołów, który był symbolem trwałego związku, nierozłącznej więzi. Jednak wosk jest dużo bardziej wygodny w użyciu. Dlatego obecnie do tej wróżby nie używa się już ołowiu. Wróżba z wosku dotyczy miłości i pomyślności w nadchodzącym nowym roku. Wosk lany jest przez ucho od klucza, co znacznie utrudnia wykonanie wróżby, ale podobno wzmacnia i uprawdopodobnia jej przesłanie. Nic nie jest przypadkowe. Klucz to również symbol – tajemnicy i płodności. Wyniku wróżby dopatrywano się w uzyskanym odlewie albo cieniu, który rzucał na ścianę. Można było dopatrywać się wyglądu przyszłego męża lub żony, jakiegoś przedmiotu, z którym być może będzie związany zawód przyszłego partnera/partnerki, lub elementów, które wskazywałyby na kraj jego/jej pochodzenia.

     

     

     

  • Przekładanie butów – W tej wróżbie udział powinno brać kilka osób niebędących w związku małżeńskim. Wynik wskaże, kto pierwszy z uczestników stanie na ślubnym kobiercu. Wszyscy uczestnicy zabawy ściągają buty z lewej stopy. Według wierzeń lewa strona jest odpowiedzialna za magię. Wszystkie buty należało ustawić w najdalszym punkcie domu lub pomieszczenia, w którym odbywały się wróżby. Buty muszą stać w równym rzędzie, jeden za drugim. Ostatni but z kolejki przestawiany jest na początek i tak ciągle, aż buty „dojdą” do drzwi prowadzących do pomieszczenia. Właściciel buta, który jako pierwszy przekroczy próg, najwcześniej wyjdzie za mąż lub się ożeni.

     

Jednak wróżb Andrzejkowych jest o wiele więcej, np. przekuwanie igłą serca, na którym napisane są imiona, i wiele innych. Istnieją również wróżby, które w dzisiejszych czasach nie cieszą się sławą, wiele osób nawet o nich nie słyszało, np.:

 

  • Skołyki dla psa – To wróżba wyłącznie dla niezamężnych kobiet. Uczestniczki rozkładają w różnych częściach domu swoje smakołyki dla pupila. Ta panna, której smakołyk zostanie zjedzony w pierwszej kolejności, najszybciej wyjdzie za mąż.

     

     

     

  • Płonące zapałki – Do wykonania tej wróżby potrzebne są dwie zapałki. Osoba, której wróżba dotyczy musi pomyśleć życzenie. Następnie odpalane są zapałki i trzymane łebkami do góry. Jeśli płomienie skierują się ku sobie. Wróżba się spełni w najbliższej przyszłości. A jeśli płomienie będą rozbiegały się w przeciwnych kierunkach, na spełnienie marzenia trzeba będzie jeszcze poczekać.

Kiedyś takie wróżby traktowane były bardzo poważnie. W dzisiejszych czasach wróżby andrzejkowe traktowane są jako forma rozrywki czy zabawy. Ludzie podchodzą do nich z dużym dystansem. Nie patrzą na nie tak jak nasi przodkowie. Nie są przesądni. Jednak trzeba przyznać, że Andrzejki to doskonała okazja by się zabawić. Zapiszcie sobie co wam wyjdzie z andrzejkowych wróżb, a za rok będziecie mogli sprawdzić czy tegoroczne przepowiednie miały swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Ostatnie posty
Please reload

RSS Feed

Skontaktuj się z nami

Znajdziesz nas:

  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon
  • snapchat dailyvibes
  • YouTube Social  Icon

DailyVibes - kulturalny, lifestylowy portal.
Znajdziesz tu: recenzje filmów, książek i spektakli, zdrowe przepisy, artykuły o zwierzętach, publicystykę, ciekawostki o zdrowiu, urodzie i sporcie.
Codzienna dawka pozytywnych wibracji!

Warszawa, Polska